Minęło sto lat, jak z Lublina wystartował pierwszy samolot wyprodukowany w lubelskich Zakładach Mechanicznych E. Plage i T. Laśkiewicz na Bronowicach. O tym pięknym jubileuszu lublinianom nie pozwoliło zapomnieć miasto oraz Fundacja Lotniczy Lublin.
Archiwalne fotografie samolotów, które powstały w Lublinie, a także niezwykłych ludzi lubelskiego lotnictwa – konstruktorów, inżynierów, pilotów oblatywaczy, można oglądać na wystawie „Samoloty z Lublina” na placu Litewskim. – Wśród wielu świadectw historycznych naszego miasta znajdują się i takie, które w specjalny sposób określiły pozycję Lublina w odradzającej się, porozbiorowej państwowości. Takim wydarzeniem był start pierwszego polskiego samolotu wyprodukowanego w lubelskich Zakładach Mechanicznych E. Plage i T. Laśkiewicz, który zapoczątkował historię lubelskiego lotnictwa.
Spadkobiercami tej tradycji była potem Lubelska Wytwórnia Samolotów, a następnie, już po wojnie, fabryka PZL Świdnik, w której powstał pierwszy, w pełni polski śmigłowiec „Sokół”, zaprojektowany i zbudowany od podstaw. By przypomnieć o niezwykłej historii lotniczego Lublina, zapraszam do zwiedzania wystawy na Placu Litewskim „Samoloty z Lublina” – mówi Krzysztof Żuk, prezydent Lublina.
Wystawa „Samoloty z Lublina” przygotowana w 100-lecie startu pierwszego polskiego samolotu, który miał miejsce 19 czerwca 1921 r. składa się z 32 plansz opowiadających o historii lotniczego Lublina, m.in. o powstaniu najstarszej polskiej wytwórni samolotów. Prezentuje archiwalne zdjęcia i historię zakładów lotniczych, modele skonstruowanych i zbudowanych tutaj samolotów oraz sylwetki konstruktorów i lotników. Wystawa została opracowana na podstawie archiwaliów z albumu „Samoloty z Lublina” autorstwa Damiana Majsaka i Leszka Dulika i powstała we współpracy Miasta Lublin z Fundacją Lotniczy Lublin.
Do legendarnego lubelskiego samolotu Lublin RXIII konstrukcji Jerzego Rudlickiego, nawiązuje także makieta samolotu przygotowana przez lubelskiego artystę Jarosława Koziarę. Makietę można oglądać na Starym Mieście nad ulicą Bramową.
Samoloty Lublin RXIII były budowane w wielu wersjach w zależności od przeznaczenia, wytwarzano nawet wersje hydro umożliwiające lądowanie na wodzie i dedykowane marynarce wojennej. Powstała również wersja rajdowa zwana „Błękitnym Ptakiem” biorąca udział w wyczynowych lotach międzykontynentalnych. Tuż przed rozpoczęciem II wojny światowej w eskadrach polskiego lotnictwa znajdowało się 150 samolotów Lublin RXIII.
W piątek na ulicy Wrońskiej, w zabytkowych hangarach lotniczych byłych zakładów Plagego i Laśkiewicza, które są z mozołem rewitalizowane przez Fundację Lotniczy Lublin, spotkali się także pasjonaci lotnictwa. Zaprezentowane zostały repliki samolotów produkowanych w lubelskich Zakładach Mechanicznych E. Plage i T. Laśkiewicz. (LK, lublin.eu)
