Budowa północnej obwodnicy Chełma pozwoli zgłębić informacje o pradziejowej osadzie, która istniała w Srebrzyszczu. Rozpoczęte jesienią badania archeologiczne już przyniosły ciekawe odkrycia, a do eksploracji w pozostało jeszcze ponad 300 arów gruntu.
Niedawno informowaliśmy w „Nowym Tygodniu” o postępach na budowie obwodnicy Chełma w ciągu drogi ekspresowej S12. Droga będzie miała 13,5 km i ominie miasto od północnej strony. Budowie obwodnicy towarzyszą badania archeologiczne w Srebrzyszczu. Są niezbędne, bo wiadomo było, że w tej miejscowości – a konkretnie w miejscu, gdzie przebiegać ma obwodnica – istniała kiedyś pradziejowa osada. Wykonawcą badań archeologicznych jest Serwis Konsultacyjno-Badawczy z Krakowa.
– Inwestycja o tak szerokim zakresie daje możliwość prowadzenia badań szerokopłaszczyznowych i odsłonięcia w jednym czasie całych obszarów stanowisk archeologicznych, badanych najczęściej fragmentarycznie – mówią przedstawiciele chełmskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie. – Daje też nieporównywalnie lepszą możliwość dokumentacji i interpretacji układów odsłoniętych obiektów. Prace badawcze rozpoczęte jesienią 2023 roku objęły między innymi stanowiska archeologiczne Srebrzyszcze nr: 31, 50, 51, AZP 79-90. Stanowisko Srebrzyszcze nr 31, AZP 79-90 jest stanowiskiem archiwalnym, zostało zewidencjonowane jako osada pradziejowa w 1999 roku. Pozostałe stanowiska – nr: 50, 51 – zostały odkryte podczas powierzchniowych badań weryfikacyjnych w 2021 roku, odpowiednio jako: stanowisko pradziejowe oraz nowożytne.
W trakcie dotychczasowych wykopalisk na tych trzech stanowiskach przebadano ponad 106 arów, ale do eksploracji pozostało jeszcze ponad 380 arów. Badania archeologiczne będą jednak kontynuowane już w przyszłym roku.
– Już teraz można powiedzieć, że badania archeologiczne tylko tych trzech stanowisk przyniosły bardzo ciekawe odkrycia, mimo niewielkiej liczby zabytków ruchomych – informują chełmscy konserwatorzy zabytków. – Na obszarze stanowisk zadokumentowano około 400 obiektów o podobnym charakterze – półziemianek, jam, dołów posłupowych oraz zabytków ruchomych zbliżonych technologicznie. Na podstawie wyników dotychczasowych badań można stwierdzić, że stanowiska stanowią pozostałość najprawdopodobniej jednej rozległej osady kultury łużyckiej z okresu około 1300 r. p.n.e. – 400 r. p.n.e. Odsłonięte na dużej powierzchni obiekty pokazują, w jaki sposób rozplanowana była osada. Układ dołków posłupowych wskazuje na jej złożony charakter, funkcjonowanie obiektów mieszkalnych w postaci półziemianek, budowli naziemnych przykrytych dachami, ogrodzeń, płotów. Widoczne są skupiska i rozrzedzenie osadnictwa. (opr. mo, fot. GDDKiA)
