Po wybuchu pandemii koronawirusa Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Chełmie przystąpiło do międzynarodowego programu badawczego, w ramach którego w chełmskich ściekach wykryto i odseparowano genomy koronawirusa. Badania ścieków miały pomóc stworzyć system ostrzegania przed pandemią w przyszłości. Zakończyły się ze względu na brak funduszy.
Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka w Chełmie w czerwcu 2020 r. przystąpiło – jako jedna z pięciu jednostek w kraju – do udziału w ogólnoeuropejskim projekcie badawczym, mającym na celu ocenę monitoringu ścieków w związku z epidemią Covid-19. Zadaniem międzynarodowego zespołu było przygotowanie systemu wczesnego ostrzegania przed SARS-Covid poprzez badanie składu ścieków dopływających do oczyszczalni. Na przełomie czerwca i lipca 2020 r. chełmskie MPGK przekazało próbki ścieków surowych dopływających do oczyszczalni do specjalistycznego laboratorium badawczego.
Wyniki potwierdziły obecność genomów koronawirusa w chełmskich ściekach i dały podstawy do dalszych badań, które w przyszłości miały pozwolić oszacować populację chorych. Wówczas była nadzieja, że monitorowanie ilości genomów wirusa w ściekach mogłoby stać się narzędziem pomocniczym dla sanepidu. Gdyby ilości tych genomów rosły, byłby to sygnał, że chorych przybywa. To szansa na łatwiejsze lokalizowanie ognisk Covid-19 i jego bezobjawowych nosicieli. Pracownicy chełmskiego MPGK mówili wtedy, że uzyskane wyniki chełmskich ścieków potwierdziły możliwość tworzenia ram badawczych pod wykrywalność genów w jednostce ściekowej.
W wyniku badań potwierdzono możliwość wykrywania genów w 28 oczyszczalniach, także w chełmskiej oczyszczalni ścieków komunalnych. W chełmskich ściekach udało się odseparować oczekiwane geny, a oczyszczalnia ścieków „Bieławin” została zakwalifikowana do kolejnych etapów poboru prób oraz badania ścieków pod kątem stworzenia nowych metod i praktyk badawczych na obecność genów.
W chełmskim MPGK mieli nadzieję, że to początek badań i wskazywali, iż prowadzone działania w ramach europejskiego programu wymagają dłuższej analizy i konieczna jest dalsza współpraca w zakresie rozwoju metodologii badań ścieków w kontekście Covid-19. W pierwszym kwartale 2023 roku mamy do czynienia z większą zachorowalnością na Covid-19, dlatego zapytaliśmy w chełmskim MPGK czy badania ścieków w kierunku obecności koronawirusa są kontynuowane, a jeśli tak, to co wykazują. Niestety, okazuje się, że badania te nie są już prowadzone, bo brakowało na nie pieniędzy.
– Badania zakończyły się w roku 2021 ze względu na brak funduszy zewnętrznych umożliwiających pokrycie kosztów tych badań – informują pracownicy Biura Obsługi Spółki MPGK w Chełmie.
– Spółka w 2022 roku próbowała nawiązać współpracę z Firmą NEXBIO – jest to laboratorium prowadzące analizy w oparciu o metody molekularne i identyfikacje DNA, skupiające się na analizach mikroorganizmów oraz patogenów roślin, wspierając tym sektor rolnictwa. Dzięki nowoczesnemu wyposażeniu laboratorium można prowadzić szereg analiz związanych z identyfikacją DNA bakterii, pleśni oraz drożdży. Niestety, ze względu na brak funduszy współpraca nie doszła do skutku i obecnie badania takie nie są prowadzone.
Międzynarodowy projekt, w który 3 lata temu włączyło się chełmskie MPGK, zainicjowały: Centrum Badawcze Komisji Europejskiej, Dyrekcja Generalna ds. Środowiska przy udziale Holenderskiego Instytutu Badań Wody KWR, Centrum Technologiczne Katalonii – Eurecat, Uniwersytet w Tesalii i Narodowy Uniwersytet Techniczny w Atenach, we współpracy z Water Europe i federacją EurEau. (mo)
