Argumenty zawarte w pisemnym uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2021 r. stwierdzającym, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w zakresie dopuszczającym zabudowę Górek Czechowskich blokami jest niezgodne z prawem, nie przekonują Ratusza. – Podtrzymujemy decyzję o złożeniu skargi kasacyjnej do NSA – potwierdza Katarzyna Duma, rzecznik prasowy prezydenta.
Przypomnijmy, WSA w Lublinie sprawą Studium w zakresie zagospodarowania Górek Czechowskich zajmował się po raz drugi. Poprzednio, w grudniu 2019 roku, unieważnił zapisy Studium (przyjętego uchwałą Rady Miasta Lublin 1 lipca 2019 r. – przyp. aut.) w zakresie dopuszczającym na części Górek zabudowę wielorodzinną, jednorodzinną i usługi uznając, że doszło do nadużycia władztwa planistycznego, naruszenia zasady proporcjonalności między interesem publicznym, a interesem dewelopera, a podstawowe założenia Studium są sprzeczne z kierunkowym przeznaczeniem przedmiotowego terenu. Od wyroku miasto złożyło kasację, a Naczelny Sąd Administracyjny (17 lutego 2021 r.) uznał ją za zasadną, kierując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez WSA. W uzasadnieniu NSA w zasadzie zakwestionował wszystkie ustalenia sądu I instancji, na których oparł on swój wyrok.
Biorąc pod uwagę, że WSA przy ponownym rozpatrywaniu sprawy związany jest stanowiskiem NSA i nie może dokonywać ocen odmiennych od przedstawionych przez NSA, sprawa przeznaczenia części Górek pod zabudowę wydawała się być przesądzona. Wydając 19 grudnia 2021 r. ponowny wyrok w sprawie Studium dla Górek, WSA znalazł jednak inne argumenty, przemawiające za ponownym orzeczeniem, że zapisy Studium w sprawie Górek są niezgodne z prawem – w ocenie sądu przy podejmowaniu uchwały doszło do istotnego naruszenia zasad sporządzania Studium, co nie było przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Tym razem WSA nie mógł jednak stwierdzić nieważności Studium, bo zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym nie można tego zrobić po upływie jednego roku od dnia podjęcia uchwały, ale traci ona moc prawną z dniem orzeczenia o jej niezgodności z prawem.
W ustnym uzasadnieniu ogłaszanego wyroku przewodniczący składu orzekającego sędzia Grzegorz Grymuza przywołując przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i ustawy o ochronie środowiska stwierdził, że przy wydawaniu uchwały w sprawie Studium doszło do naruszenia zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu oraz obowiązku uwzględnienia przy uchwalaniu studium uwarunkowań wynikających ze stanu środowiska, przyrody i krajobrazu, bo miasto oparło się na nieaktualnych dokumentach dotyczących walorów przyrodniczych Górek Czechowskich, inwentaryzacji przyrodniczej z 1998 r. i opracowaniu ekofizjograficznym z 2009 roku, nie czekając na nowe, chociaż takowe były zamówione przez Urząd Miasta.
Ratusz zaraz po ogłoszeniu wyroku orzekł, że się z nim nie zgadza, bo Studium zostało sporządzone zgodnie z przepisami prawa oraz w oparciu o wymagane dokumenty i zapowiedział i złożenie kasacji. Przed tygodniem otrzymał wyrok WSA wraz z pisemnym uzasadnieniem. Sąd obszernie wyjaśnia w nim, dlaczego uznał, że w jego ocenie przy uchwalaniu Studium doszło do naruszenia zasady ochrony środowiska i nieuwzględnienia uwarunkowań wynikających ze stanu środowiska, przyrody i krajobrazu. – Uwarunkowania wynikające ze stanu środowiska, przyrody i krajobrazu określać należy na podstawie opracowań ekofizjograficznych. Kwestii spełnienia takich wymogów nie można postrzegać wyłącznie w kategoriach czysto formalnych, w szczególności poprzez proste stwierdzenie, że przy sporządzeniu studium wykorzystano opracowanie ekofizjograficzne.
Przeciwnie zagadnienie to należy oceniać merytorycznie, tj. w sposób dotyczący treści sprawy, a nie jej strony formalnej. W konsekwencji też cele ochrony przyrody, środowiska i krajobrazu będą spełnione tylko wówczas, gdy organ przy uchwalaniu Studium w sposób należyty i właściwy ustali uwarunkowania wynikające ze stanu środowiska, przyrody i krajobrazu. W sprawie organ nie dochował takich wymogów i nie ustalił w sposób należyty uwarunkowań wynikających ze stanu środowiska i przyrody obszaru Górek Czechowskich, w szczególności z uwagi na to, że przy uchwalaniu Studium poprzestał na wykorzystaniu nieaktualnych opracowań ekofizjograficznych […] i uchwalił Studium pomimo, że w tym czasie trwały już, lecz nie zostały jeszcze zakończone, prace związane z opracowaniem kompleksowej inwentaryzacji przyrodniczej oraz waloryzacji środowiska Górek Czechowskich – czytamy w uzasadnieniu.
Dalej sąd wskazuje dlaczego stwierdził, że przy sporządzaniu Studium miasto oparło się na nieaktualnej inwentaryzacji przyrodniczej i ekofizjografii. – Mając na uwadze, że pomiędzy uchwaleniem studium, a sporządzeniem przywoływanej inwentaryzacji (1998 r.) i ekofizjografii (2009 r.) upłynął tak bardzo długi okres, przyjąć należy, że oba te opracowania obecnie były już nieaktualne, a o nieaktualności tych dokumentów przesądza to, że w ekofizjografii kwestie związane ochroną środowiska i przyrody rozpatrywano w nawiązaniu do projektowanego rezerwatu przyrody „Górki Czechowskie”, a w międzyczasie odstąpiono od koncepcji przeznaczenia tego terenu pod rezerwat przyrody. Skoro więc w sposób zasadniczy zmieniła się koncepcja zagospodarowania najistotniejszej części Górek Czechowskich to tym samym za nieaktualne należy uznać te opracowania ekofizjograficzne, które wskazywały na taki właśnie sposób zagospodarowania tego terenu.
Na wadliwości w zakresie należytego ustalenia uwarunkowań wynikających ze stanu środowiska, przyrody i krajobrazu wskazuje także to, że organ podjął uchwałę z dnia 1 lipca 2019 r. w sprawie uchwalenia Studium pomimo, że w tym czasie trwały już zlecone przez miasto w marcu 2019 r. prace nad kompleksową inwentaryzacją inwentaryzacji przyrodniczej oraz waloryzacji środowiska Górek Czechowskich – dowodzi sąd, podkreślając że nie ma znaczenia podnoszony przez miasto argument, że inicjatorem opracowania tego dokumentu było Biuro Rewitalizacji i był on sporządzany w innym celu, a nie Wydział Planowania (przygotowujący Studium). – Istotny jest bowiem rzeczywisty charakter takiego dokumentu mającego co do zasady cechy typowego opracowania ekofizjograficznego oraz jego przydatność dla właściwego określenia uwarunkowań wynikających ze stanu środowiska, przyrody i krajobrazu obszaru Górek Czechowskich – wskazuje WSA.
Reasumując, w ocenie WSA przygotowując Studium w oparciu o nieaktualną inwentaryzację przyrodniczą i ekofizjografię, nie czekając na zaktualizowane ich wersje, choć takie były zamówione „nie dopełniło obowiązku uwzględnienia przy uchwalaniu Studium uwarunkowań wynikających ze stanu środowiska, przyrody i krajobrazu, co godzi w tak ważne i cenne dobro publiczne jakim pozostaje ochrona środowiska, przyrody i krajobrazu, w związku z czym wszelkie tego rodzaju zaniechania klasyfikować należy w kategoriach istotnego naruszenia zasad sporządzania Studium”.
Miasto już zapoznało się z pisemnym uzasadnieniem wyroku, ale jego oceny i zdania w sprawie złożenia kasacji, nie zmieniło. – Wyrok WSA wraz z uzasadnieniem otrzymaliśmy 19 stycznia. Z uwagi na istotne wątpliwości prawne wynikające z ustnego uzasadnienia podanego w dniu ogłoszenia orzeczenia, podtrzymujemy decyzję o złożeniu skargi kasacyjnej do NSA – wyjaśnia Katarzyna Duma, rzecznik prasowy prezydenta Krzysztofa Żuka. – Jak już podkreślaliśmy, w naszej opinii trudno zgodzić się z oceną dokonaną przez sąd, jak również z uwzględnieniem nowych okoliczności, co do których poprzednie sądy obu instancji nie wnosiły zastrzeżeń.
WSA w Lublinie, rozpatrując ponownie sprawę, po uchyleniu poprzedniego wyroku, był związany wytycznymi NSA i, naszym zdaniem, wyszedł poza granice rozstrzygania sprawy w zakresie, który był już prawomocnie orzeczony przez NSA. W naszej ocenie sporządzenie dokumentu Studium, zostało przeprowadzone z należytą starannością, zgodnie z wszelkimi przepisami prawa w tym zakresie i w oparciu o wymagane dokumenty – podkreśla pani rzecznik.
Na wniesienie skargi kasacyjnej miasto ma czas do 18 lutego. ZM
