Osoby nie związane z rolnictwem utożsamiają słowo „kombajn” z ogromnym pojazdem, tarasującym drogi gminne w okresie letnim, służącym do zbierania zboża. Tymczasem kombajny mają całe mnóstwo innych zastosowań oraz wiele form – w zależności od tego, jakie rośliny uprawiamy. Samo pojęcie kombajnu oznacza zespół różnych maszyn. Kombajn zastępuje więc pracę kilku sprzętów, zwiększając w ten sposób wydajność i ergonomię podejmowanych działań. Jakie kombajny spotykamy na polskich polach powszechnie a które są raczej egzotyczną ciekawostką?
Kombajn do zboża
Każdego roku w Polsce zbiera się ponad 35 mln ton zbóż. Większość z nich (prawie 76%) stanowią zboża podstawowe, tj. pszenica, żyto, jęczmień, owiec oraz pszenżyto. Takie ilości wymagają zastosowania zaawansowanych technologii – w tym kombajnów, które jednocześnie koszą, młócą i transportują zebrane ziarno.
Skomplikowana budowa oraz praca w trudnych warunkach, obejmujących przede wszystkim duże zapylenie i najczęściej bardzo wysokie temperatury, prowadzi do konieczności okresowego wymieniania najbardziej spracowanych elementów. W asortymencie sklepu rolniczego pod hasłem kombajn części znajdziemy przede wszystkim szczególnie podatne na uszkodzenia łożyska oraz pasy napędowe.
Kombajn do ziemniaków
Również ziemniaki możemy uznać za nasz spożywczy skarb narodowy. Każdego roku zbiory wynoszą ok. 6 mln ton. Tylko w najmniejszych gospodarstwach, produkujących na własne potrzeby, prace przeprowadza się ręcznie. Większy areał wymaga wykorzystania kombajnu do ziemniaków, spośród których u nas najpopularniejsze są modele polskie i czeskie.
Kombajny ziemniaczane wykonują szereg prac: wykopują bulwy, oczyszczają je z łęcin i z resztek gleby, odsiewają kamienie, transportują ziemniaki do wyznaczonego miejsca lub przekazują je na jadący obok wózek. Podobnie jak w przypadku kombajnów zbożowych, także i w przypadku kombajnów do ziemniaków, musimy liczyć się z okresową wymianą najszybciej zużywających się części. Dla kombajnów ziemniaczanych są to lemiesze, które codziennie ścierają się, narażone są na korozję w związku z kontaktem z wilgotną i kwaśną glebą, a czasami pękają po natrafieniu na kamień.
Kombajn do buraków
Dla wszystkich wielbicieli frytek czy puree ziemniaczanego zaskoczeniem może być fakt, że buraków produkujemy ponad dwukrotnie więcej, niż ziemniaków – prawie 14 mln ton każdego roku. Do ich zbiorów przeznaczone są specjalistyczne kombajny buraczane (choć w mniejszych gospodarstwach do zbioru jednych i drugich bulw używa się tego samego kombajnu). Kombajn buraczany wykopuje bulwy w całości, ogławia je z liści, oczyszcza z resztek gleby i gromadzi w zasobniku.
Jeszcze raz o tempie zużywania się części decyduje intensywność eksploatacji. W kategorii kombajn do buraków części w internetowym sklepie rolniczym, znajdziemy przede wszystkim lemiesze czy łożyska.
Kombajny do innych warzyw
Warzyw gruntowych produkujemy zdecydowanie mniej, niż ziemniaków czy buraków. W sumie zbiory warzyw takich jak marchew, pietruszka, kapusta, seler, kalafior, szpinak, jarmuż i in., wynoszą rocznie poniżej 4 mln ton.
Specjalistyczne kombajny przeznaczone do zbierania warzyw gruntowych mogą różnić się specyfikacją w zależności od tego, do jakich konkretnie warzyw są przeznaczone. Np. kombajn do marchwi może wykopywać całe jej rzędy i od razu ścinać nać.
Kombajny do owoców
Owoców z drzew (np. jabłek, gruszek), krzewów (np. agrestu, truskawek) oraz plantacji jagodowych (np. borówka) zbiera się w Polsce rocznie ok. 5,3 mln ton. Stąd też cały szereg kombajnów sadowniczych, których konstrukcja mocno się różni w zależności od tego, jakie owoce są zbierane.
Wysokie i wąskie kombajny pracują w sadach drzewnych, zupełnie innej technologii wymagają jednak owoce rosnące nisko. Wszystkie te urządzenia łączy jedno: są wyjątkowo delikatne. Wykorzystują system przedmuchiwaczy, przetrząsarek oraz podajników wodnych, dzięki którym owoce są oczyszczane i myte a przy tym nie ulegają zniszczeniu.
Kombajny do innych roślin
O wiele rzadziej spotyka się w Polsce powszechne pod innymi szerokościami geograficznymi kombajny do zbioru roślin, wykorzystywanych do produkcji materiałów – czyli do lnu i bawełny. Kombajn lniany wyrywa całą roślinę i obrywa z niej główki, a słomę wiąże w snopki. Kombajn bawełniany zbiera same główki i roluje włókna do postaci beli.
Z uwagi na warunki klimatyczne, plantacje bawełny należą do rzadkości. Powoli odradza się natomiast przemysł lniany – niegdyś bardzo typowy dla naszych ziem.
Artykuł sponsorowany
