Dziś wiemy więcej o raku płuc, odróżniamy więcej jego odmian, co pozwala na bardziej elastyczne podejście do terapii. Wiedza jednak nie stoi w miejscu, – wymaga nie tylko dalszego poszerzania, ale i upowszechniania.
Obu tym celom służyć ma kolejna akcja informacyjna, zorganizowana przez Fundację Alivia, Stowarzyszenie Walki z Rakiem Płuca oraz Polskie Amazonki Ruch Społeczny pod hasłem „Hamuj raka! Daj szansę płucom!”. Wśród jej założeń organizatorzy wymieniają: promocję profilaktyki raka płuc, wczesnej diagnozy oraz optymalnych form leczenia. Akcja wpisuje się w postulaty ponadnarodowej organizacji Lung Cancer Europe (LuCE), która na europejskich forach (m.in. Parlamentu Europejskiego) zabiega o inwestycje w profilaktykę i równość w dostępie do właściwej diagnostyki i leczenia raka płuca w krajach Europy.
Więcej niż jedno schorzenie
Rak płuca jest najpoważniejszym problemem onkologicznym zdrowia publicznego w Polscei w większości krajów świata. Co roku w naszym kraju słyszy tę diagnozę 22 tysiące osób. Niestety, dla znakomitej większości rokowania nie są pomyślne, choroba w 70 proc. rozpoznawana jest w stadium rozsiewu lub miejscowego zaawansowania. Oznacza to, że najskuteczniejsze, operacyjne leczenie raka płuca w większości zachorowań nie jest już możliwe. W 85 proc. przypadków zapadalność na raka płuca jest wiązana z czynnikiem rakotwórczym, jakim jest palenie tytoniu. Śmiertelne żniwo zbierane przez ten nowotwór jest większe niż z powodu raka piersi, prostaty i jelita grubego łącznie. Rozwój nauki, w tym zwłaszcza badania molekularne, genetyczne raka płuca ujawniły, że jest on wysoce zróżnicowaną chorobą (heterogenną) i że należy mówić o wielu, a nie o jednym schorzeniu. Ten fakt stosunkowo niedawno radykalnie zmienił perspektywy dla części pacjentów, otwierając przed nimi szansę na dobór leczenia spersonalizowanego, dostosowanego do cech choroby, a tym samym na życie znacznie dłuższe i dobrej jakości. Fatalny wizerunek raka płuca jako choroby zabijającej szybko i bezwzględnie przestaje już być całkowicie zasłużony. Dynamiczny rozwój badań nad sposobami pokonania oporu stawianego przez komórki nowotworowe w procesie leczenia i opracowane nowe leki przybliżają cel, jakim jest przekształcenie raka płuca w chorobę przewlekłą.
Więcej niż jedna terapia!
Wśród „5 Szans” dla pacjentów, na które zorientowana jest akcja, jej inicjatorzy wymieniają: profilaktykę, czyli przede wszystkim natychmiastowe porzucenie palenia papierosów; wczesną diagnostykę, pozwalająca niekiedy nawet na całkowite wyleczenie; diagnostykę genetyczną choroby; nowoczesne leczenie celowane,, w ramach mocno wyspecjalizowanych programów lekowych oraz, w przypadku progresji choroby – przełamanie oporności na leczenie i terapia zgodna z europejskimi standardami.
Sama świadomość bowiem nie wystarczy, a wdrożenie skutecznych terapii onkologicznych wciąż pozostaje fundamentalną słabością funkcjonującego (?) w Polsce systemu i to pomimo rzekomo priorytetowego charakteru nadawanego walce z rakiem przez kolejne rządy. Liczby jakoś jednak przeczą nadmiernemu optymizmowi. Według raportu Fundacji Onkologicznej ALIVIA, pt. „Dostęp pacjentów onkologicznych do terapii lekowych w Polsce na tle aktualnej wiedzy medycznej”, na 13 leków zarejestrowanych w Europie i zalecanych przez ESMO (European Society of Medical Oncology) w terapii raka płuca w Polsce dostępne są, z ograniczeniami, w programach lekowych, jedynie 4 innowacyjne preparaty. Na te 4 leki Ministerstwo Zdrowia wydaje tylko 4,5 proc. kwoty, przeznaczonej na wszystkie onkologiczne programy lekowe! W rankingach wydatków na leczenie chorób nowotworowych Polska plasuje się za takimi państwami, jak: Chorwacja, Czechy, Estonia, Węgry, Litwa, Słowacja czy Słowenia, wydając na leczenie raka ok. 28 proc. średniej europejskiej, przy PKB równym 70 proc. średniej krajów europejskich. Zgodnie z informacją ministra zdrowia z 3 marca 2017 r. obecnie czeka na decyzje refundacyjne 5 innowacyjnych leków, stosowanych w terapii niedrobnokomórkowego raka płuca. Wśród nich lek przełamujący oporność na leczenie celowane, leki immunokompetentne oraz leki antyangiogenne. TAK
