W minioną środę w Miejskim Ośrodku Kultury w Świdniku odbyła się uroczystość wręczenia Krzyży Wolności i Solidarności lubelskim działaczom peerelowskiej opozycji.
Odznaczenie zostało ustanowione przez Sejm w 2010 roku. Nadaje je Prezydent RP, na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej działaczom opozycji w latach 1956-1989 za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności oraz respektowanie praw człowieka.
Po raz pierwszy Krzyże Wolności i Solidarności przyznano w czerwcu 2011 roku przy okazji obchodów 35. rocznicy protestów robotniczych w Radomiu. Od tamtej pory wręczane są co roku, w naszym województwie zazwyczaj przy okazji obchodów rocznic Lubelskiego Lipca ’80. Tegoroczna uroczystość uhonorowania działaczy peerelowskiej opozycji z województwa lubelskiego odbyła się w ubiegłą środę w Świdniku z udziałem przedstawicieli władz państwowych, samorządowych oraz stowarzyszeń osób represjonowanych. Odznaczenia wręczył prezes Instytutu Pamięci Narodowej, dr Jarosław Szarek.
– Świdnik i Lubelszczyzna były pierwszym kamieniem lawiny, która zdruzgotała system komunistyczny. Wyłączając maszyny, zbierając się pod budynkami dyrekcji i w halach (WSK Świdnik – wyjaś. red.) gorącego lipca 1980 roku, każdy z was pamiętał o tym, jak władza komunistyczna rozprawia się z tymi, którzy upominają się o godne życie – dziękował odznaczonych prezes Szarek.
Krzyże Wolności i Solidarności otrzymali: Jan Czarnecki, Hanna Czekaj, Ryszard Golonka, Andrzej Gorgol, Zdzisław Grocholewski, Grzegorz Kamiński, Krzysztof Kowalik, Maria Kutryn, Ewa Kuźma-Pilipczuk, Józef Łapanowski, Stanisław Mielniczuk, Andrzej Mierzwa, Roman Muszyński, Zygmunt Olszówka, Teresa Poseniak, Marek Staszewski, Piotr Szewczyk, Janusz Torchała, Wit Wojtowicz, Marek Zawistowski. Pośmiertnie odznaczenia przyznano: Stanisławowi Danielowi i Ryszardowi Jankowskiemu.
– Uhonorowanie Krzyżem Wolności i Solidarności jest wspaniałą nagrodą. Podejmując się działań w celu odzyskania przez Polskę suwerenności i niepodległości, nikt z nas przecież nie myślał o laurach. Najważniejsze było spełnienie naszych pragnień – mówił w imieniu odznaczonych Wit Wojtowicz, współzałożyciel KZ NSZZ „Solidarność” w Muzeum-Zamku w Łańcucie, absolwent KUL.
Podczas uroczystości burmistrz Świdnika Waldemar Jakson, już wcześniej uhonorowany Krzyżem Wolności i Solidarności, w imieniu świdnickiego samorządu i działaczy opozycji wyróżnił Instytut Pamięci Narodowej „Krzyżem Przyrzeczenia”, odznaczając nim prezesa Instytutu za „działania edukacyjne i przywracanie pamięci o bohaterach”.
Po części oficjalnej wyświetlono film pt. „Krzyż Przyrzeczenia”. Zrealizowany przez TVP3 Lublin dokument przypomina protest pracowników WSK PZL w lipcu ‘90 roku oraz przysięgę wierności wyznawanym ideałom, złożoną przez działaczy Solidarności w 1983 roku w kościele ojców kapucynów na lubelskiej Poczekajce. Wydarzenie zakończyło złożenie kwiatów pod pomnikiem „Świdnickiego Lipca” przy PZL-Świdnik. JN
