Dziś obchodzimy Narodowe Święto Konstytucji Trzeciego Maja.
W Chełmie obchody 233. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja rozpoczną się tradycyjnie, od mszy świętej o godz. 9:00 w intencji Ojczyzny w Bazylice pw. Narodzenia NMP w Chełmie). Po nabożeństwie, o godz. 10:00 zaplanowane są oficjalne uroczystości na Placu Doktora Edwarda Łuczkowskiego w programie: odegranie hejnału miejskiego, złożenie meldunku Dowódcy Garnizonu Chełm, wciągniecie flagi i odegranie hymnu państwowego, wystąpienie Prezydenta Miasta Chełm, apel pamięci i salwa honorowa, złożenie wieńców i wiązanek przy Pomniku Niepodległości, defilada wojskowa oraz polonez, występy artystyczne, atrakcje dla dzieci, degustacja bigosu staropolskiego i grochówki.
W Krasnymstawie uroczystości Narodowego Święta Konstytucji Trzeciego Maja rozpoczną się o godz. 11.45 w kościele pw. Matki Bożej Pocieszenia, gdzie odprawiona zostanie msza święta w intencji Ojczyzny poprzedzona montażem muzycznym w wykonaniu wychowanków Młodzieżowego Domu Kultury w Krasnymstawie.
Obchody Święta Narodowego Trzeciego Maja we Włodawie rozpocznie msza święta w intencji Ojczyzny w kościele pw. św. Ludwika we Włodawie o godzinie 10:30. Następnie uczestnicy przejdą pod pomnik upamiętniający Rzeczpospolitą Włodawską, w hołdzie generałowi Franciszkowi Kleebergowi i żołnierzom Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” gdzie nastąpi złożenie wieńców i zapalenie zniczy. Uroczystości towarzyszyć będzie asysta honorowa z 19 Chełmskiego Dywizjonu Artylerii Samobieżnej w Chełmie. Po części oficjalnej na placu przy „Czworoboku” odbędzie się koncert patriotyczny i mini piknik służb mundurowych.
Uroczyści z okazji Święta Narodowego Trzeciego Maja, którym często towarzyszą rodzinne pikniki organizują wszystkie nasze gminy. Zachęcamy do udziału. Rd.
Konstytucja 3 maja (za wikipedia.org.)
Konstytucja 3 maja, właśc. Ustawa Rządowa z dnia 3 maja – uchwalona 3 maja 1791 roku ustawa regulująca ustrój prawny monarchii dziedzicznej Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Powszechnie przyjmuje się, że Konstytucja 3 maja była pierwszą w Europie i drugą na świecie[a] (po konstytucji amerykańskiej z 1787 r.) spisaną konstytucją[2][3].
Uchwalona przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego wraz ze stanami skonfederowanymi w liczbie podwójnej naród Polski reprezentującymi[4]. Została zaprojektowana w celu zlikwidowania obecnych od dawna wad opartego na wolnej elekcji i demokracji szlacheckiej systemu politycznego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Konstytucja zmieniła ustrój państwa na monarchię dziedziczną, ograniczyła znacząco demokrację szlachecką, odbierając prawo głosu i decyzji w sprawach państwa szlachcie nieposiadającej ziemi (gołocie), wprowadziła częściowe zrównanie praw osobistych mieszczan i szlachty oraz stawiała chłopów pod ochroną państwa, w ten sposób łagodząc nadużycia pańszczyzny. Konstytucja formalnie zniosła liberum veto.
Przyjęcie monarchicznej Konstytucji 3 maja spowodowało opozycję republikanów oraz sprowokowało wrogość Imperium Rosyjskiego, które od 1768 roku było protektorem Rzeczypospolitej i gwarantem nienaruszalności jej ustroju. W wojnie w obronie konstytucji Polska, zdradzona przez swojego pruskiego sprzymierzeńca Fryderyka Wilhelma II, została pokonana przez wojska rosyjskie Katarzyny Wielkiej, wspierające konfederację targowicką – spisek części polskich magnatów przeciwnych zmianie ustroju Rzeczypospolitej. Po utracie niepodległości w 1795 roku przez 123 lata rozbiorów przypominała o walce o niepodległość.
Konstytucja przestała w praktyce obowiązywać (straciła znaczenie) 24 lipca 1792 roku (w momencie przystąpienia króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do konfederacji targowickiej) – czyli po nieco ponad 14 miesiącach, w ciągu których Sejm Czteroletni uchwalił szereg ustaw szczegółowych, będących rozwinięciem jej postanowień[5]. Przestała natomiast być obowiązującym aktem prawnym (została derogowana) 23 listopada 1793 roku. Sejm grodzieński uznał wtedy Sejm Czteroletni za niebyły i uchylił wszystkie ustanowione na nim akty prawne[6].
Głównym autorem tekstu Konstytucji 3 maja był król Stanisław August Poniatowski[7], istotny wkład w jej spisanie mieli też Ignacy Potocki, Hugo Kołłątaj oraz sekretarz królewski Scipione Piattoli[7]. Według Ignacego Potockiego i Hugo Kołłątaja Konstytucja 3 maja była „ostatnią wolą i testamentem gasnącej Ojczyzny”.
