Dotychczasowy statut miasta obowiązywał dwie dekady, ale zdaniem urzędników już się zdezaktualizował, więc przygotowali nowy. Radni mieli go uchwalić na sesji, ale zgłosili tyle zapytań i wątpliwości do jego projektu, że ostatecznie prezydent Chełma wnioskował o zdjęcie tego punktu z porządku obrad.
Nowy statut miasta Chełm przedstawiono radnym do zaopiniowania na komisjach, a na sesji (29 listopada) dokument ten miał być uchwalony. Uzasadniając ten punkt Piotr Kowalewski, radca prawny UM Chełm oznajmił radnym, że dotychczasowy statut obowiązywał od 20 lat, ale w tym czasie zaszło wiele zmian m.in. o charakterze ustrojowym i ten najważniejszy w samorządzie akt należy do tego dostosować. Radny Mariusz Kowalczuk poprosił, aby urzędnicy poinformowali punkt po punkcie, które paragrafy dotychczasowego statutu zmieniono lub wykreślono. Radni zwrócili też uwagę, że w projekcie nowego statutu nie ma wymienionych jednostek organizacyjnych i pomocniczych miasta.
– Wiem, że radni próbowali porównać obecny dokument z nowym, ale tak się nie da, bo myśmy napisali ten akt od nowa – stwierdził mecenas Kowalewski. – Całkowicie nowe rozwiązania dotyczą m.in. inicjatywy uchwałodawczej młodzieżowej rady miasta, rady seniorów i tych rozwiązań w ogóle nie ma w obecnej regulacji. Nie praktykuje się teraz wymieniania wszystkich jednostek organizacyjnych, bo to się dynamicznie zmienia. Żaden przepis nas nie zobowiązuje do podawania nazw jednostek w statucie. Nowy akt w pełni reguluje to, co nam ustawa o samorządzie gminnym narzuca. To najważniejszy akt w samorządzie, taka konstytucja samorządu.
Mecenas Kowalewski informował, że kwestie dotyczące jednostek organizacyjnych miasta czy też rad osiedli będą regulowane w odrębnych uchwałach, przyjmowanych po uchwaleniu i wejściu w życie nowego statutu miasta. Radna Edyta Rożek poruszyła kwestię terminów zwoływania sesji nadzwyczajnych.
– W projekcie statutu czytamy, że o sesji nadzwyczajnej powiadamia się radnych, co najmniej 2 dni przed dniem jej rozpoczęcia- zacytowała radna Rożek. – A jak to się ma do ostatniej sesji nadzwyczajnej, zwołanej niecałą dobę wcześniej? Czy ta uchwała jest ważna w trybie tak zwołanej sesji (chodzi o uchwałę dotyczącą Centrum Prawdy i Pojednania – Muzeum Ofiar Rzezi Wołyńskiej)?
Mecenas Kowalewski zapewnił, że uchwała jest ważna i powołał się przy tym na zapis ustawy o samorządzie gminnym mówiącym o możliwości zwołania sesji nadzwyczajnej w ciągu 7 dni.
– Regulujemy ten termin w nowym statucie, bo radni powinni mieć czas na zapoznanie się z materiałami na sesję i chodzi o to, aby właśnie zapobiec takim sytuacjom, że sesje zwoływane są z dnia na dzień – oznajmił mecenas Kowalewski.
Radny Mościcki chciał wiedzieć, dlaczego w nowym statucie nie znalazły się zapisy dotyczące nadawania tytułu honorowego obywatela miasta.
– W obecnym statucie to jest, a w nowym nie ma – oświadczył radny Mościcki. – Są daleko idące przypuszczenia, dlaczego to znikło, a nie jest napisane, dlaczego tak się stało. Nie jest też napisane, czy to wymaga odrębnej uchwały.
Na to też mecenas Kowalewski miał odpowiedź. Oznajmił, że według ustawy o samorządzie gminnym do wyłącznej kompetencji rady należy nadawanie honorowego obywatelstwa i nie jest to „materia statutowa”. W końcu radna Rożek zapytała, dlaczego dopiero teraz, tj. w końcówce kadencji pojawił się temat nowego statutu miasta, choć było na to 5 lat. Następnego dnia, na komisjach poprzedzających sesję, na której uchwalony miał być nowy statut miasta poinformowano radnych, że prezydent Chełma wnioskuje o zdjęcie tego punktu z porządku obrad.
– Wnioskujemy o to w związku z licznymi zapytaniami i uwagami zgłoszonymi przez radnych – oświadczyła Renata Ciepłowicz, sekretarz Rady Miasta Chełm. – Zostałam wywołana do tablicy, bo inicjatorką zmiany statutu jestem ja i zajęliśmy się tym wraz z pracownikami Departamentu Organizacyjnego UM, Biura Rady Miasta, zespołem radców prawnych. Pytano, dlaczego podjęliśmy te kroki teraz, przy końcu kadencji. Nie będę się wypowiadać za swoje poprzedniczki, mogę się wypowiedzieć za siebie. Odkąd zostałam sekretarzem dążyłam, aby ten statut był zmieniony.
Jednak wybuch wojny na Ukrainie, powołanie rady seniorów, młodzieżowej rady miasta, wybór rad osiedlowych, wybór ławników, wybory parlamentarne – wszystko to spowolniło proces procedowania nad statutem. Pracowaliśmy nad nim ponad rok z przerwami z wymienionych powodów. Statut zakończyliśmy w maju i wtedy przedłożyliśmy go radnym, aby go skonsultować, by przedłożyli swoje uwagi. Wypracujmy ten dokument wspólnie, aby dobrze służył miastu, zgłoście swoje uwagi i dopiero wtedy wnieśmy go pod obrady. Czekaliśmy na ten dokument dwadzieścia lat, to poczekamy jeszcze miesiąc.
Radni się do tego przychylili i zdjęli ten punkt z porządku obrad. (mo)
