Czym były wieczórki, jak wyglądała dawna zagroda poleska, w jaki sposób budowano drewniane domy kryte strzechą, co jadano na wsi? Jeśli chcecie wiedzieć, jak wyglądało dawne życie na włodawskiej wsi, koniecznie musicie poczekać na efekty pracy muzealników z Włodawy, którzy realizują właśnie wyjątkowy projekt.
„Od chałupy do chałupy – szlakiem drewnianej architektury Polesia Zachodniego“ to projekt zainicjowany przez Muzeum – Zespół Synagogalny we Włodawie. Jego celem jest ocalenie od zapomnienia niegdysiejszej architektury, zwyczajów, tradycji Polesia i pokazanie ich jako kulturowego dziedzictwa regionu. Opiera się na trzech filarach. Pierwszym są „Badania nad architekturą wsi” powiatu włodawskiego. Chodzi zarówno o budownictwo mieszkalne jak i użytkowe.
– Chcemy pokazać, jak wyglądała dawna zagroda i jakie budynki wchodziły w jej skład, jakie prace i drobne rzemiosła odbywały się w obrębie zagrody, jakie elementy charakterystyczne pojawiły się w budownictwie danej wsi, jak wyglądało osadnictwo na tych terenach – mówi Julita Fajks-Mitkowska z Muzeum – Zespołu Synagogalnego, koordynator projektu. – Drugim filarem są działania promocyjne. Projekt zakłada utworzenie „Szlaku architektury drewnianej Polesia Zachodniego“. Będzie to opracowanie i wytyczenie szlaku najstarszych zabytków drewnianej zabudowy wiejskiej na podstawie materiałów zebranych podczas badań.
W efekcie realizacji działania powstanie wirtualna mapa w zakładce projektu na stronie internetowej muzeum oraz aplikacja mobilna. Na mapie tej systematycznie nanoszone będą zdjęcia obiektów zinwentaryzowanych podczas badań terenowych. Są tam również umieszczane zdjęcia najbardziej charakterystycznych zagród i chałup zarejestrowane w technologii 360 stopni, by jak najlepiej zobrazować układ gospodarstwa. Ponadto każdy użytkownik wchodząc na stronę muzeum może dodać zdjęcie i opis obiektu drewnianej architektury. Ostatnim etapem projektu będzie działanie, które nazwaliśmy “Co się kryło pod strzechą”.
Stawiamy na realizację warsztatowej oferty edukacyjnej, dokumentacyjnej i animacyjnej odnoszącej się do budownictwa wsi powiatu włodawskiego, której głównym celem jest międzypokoleniowa wymiana doświadczeń i umiejętności w sposób kreatywny i innowacyjny. Działać będzie także „Młodzieżowa grupa inwentaryzacyjna” jako forma wolontariatu edukacyjnego skierowana dla młodzieży. Są to coroczne wyjazdy terenowe dla grupy uczniów z ponadpodstawowych szkół powiatu włodawskiego.
Specjaliści z muzeum wraz z lokalnymi cieślami, stolarzami pokazują, jakie są elementy architektoniczne, jak kiedyś budowano chałupy, a jak teraz się je przekształca, jak inwentaryzuje się obiekty czy jak wyglądają kwestionariusze przygotowane przez naukowców. Jest to również okazja do spotkania z mieszkańcami wsi, poznania historii budynków, realiów codziennej pracy na wsi, zapoznania się z lokalnym folklorem narracyjnym – dodaje Fajks-Mitkowska. (bm)
