Książka „Poszukiwanie modelu realizmu politycznego. Myśl i publicystyka Aleksandra Bocheńskiego” autorstwa naukowca z UMCS, dr. Ariela Orzełka została uznana za najlepszą w ubiegłym roku pracę na temat konserwatywnej i narodowo-demokratycznej myśli politycznej i historii. Wyróżnienie wręczono podczas dorocznej Gali Fundacji Narodowej im. Romana Dmowskiego w Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej.
Życiorys niepopularny
Dzieło dra Orzełka to pierwsza naukowa biografia jednego z najwybitniejszych XX-wiecznych polskich myślicieli i badaczy historii. Aleksander Bocheński pochodził z rodziny ziemiańskiej, przed wojną był jednym z twórców neokonserwatywnego nurtu ideowego i pisma „Bunt Młodych”. W okresie okupacji Bocheński choć zaangażowany w działalność konspiracyjną – współpracował z prezesem Rady Głównej Opiekuńczej, Adamem hrabią Ronikierem, który starał się doprowadzić do złagodzenia represji niemieckich metodami legalnymi.
Po II wojnie światowej Bocheński jako pierwszy sformułował program ugody z władzami komunistycznymi, na podstawie którego powstały legalne organizacje katolików świeckich (najpierw grupa „Dziś i Jutro”, przekształcona następnie w stowarzyszenie PAX, a następnie m.in. Chrześcijańskie Stowarzyszenie Społeczne), w których działalność zaangażowało się wielu przedwojennych narodowców i konserwatystów.
Równolegle Aleksander Bocheński opublikował „Dzieje głupoty w Polsce” – fundamentalną krytykę polityki i historiografii polskiej prowadzonej w duchu ciągłych powstań i walki bez broni ze wszystkimi wrogami na raz. Aleksander Bocheński poparł stan wojenny i znalazł się w szeregach PRON, zaś po 1989 r. wielokrotnie krytykował tak przyjęty kierunek transformacji, jak zwłaszcza politykę zagraniczną III RP, którą uważał za kontynuację najgorszych tendencji i kolejną kartę dziejów głupoty w Polsce.
Trudne czasy dla myślących
„Książka doktora Orzełka porusza fundamentalną, także obecnie – kwestię realizmu politycznego, który był jedną z przesłanek działalności Romana Dmowskiego. Polityka polska to polityka realna – uważał Dmowski, znajdując zrozumienie dla swoich tez także wśród przedstawicieli innych obozów politycznych. Jednym z nich był Aleksander Bocheński, wywodzący się z przedwojennego obozu konserwatywnego.
W jego bogatej twórczości, zwłaszcza po 1945 roku, myśl Romana Dmowskiego był obecna cały czas. To właśnie Bocheński był w tym okresie, co nie było łatwe, jej propagatorem i sympatykiem. Książka Ariela Orzełka jest wyczerpującym i profesjonalnym wykładem na ten temat” – uznało jury. Dr A. Orzełek jako historyk zajmuje się biografistyką i historią myśli politycznej, ze szczególnym uwzględnieniem środowisk katolików świeckich w Polsce Ludowej i postaci ideowo skomplikowanych, uwikłanych w dylematy polityczne XX wieku.
Obecnie przygotowuje książkę poświęconą politycznym drogom Jana Frankowskiego i Konstantego Łubieńskiego, liderów ChSS. TAK
