6 kwietnia na terenie miejscowości Zamostek koło Gorzkowa, dokonano niezwykłego odkrycia. W uzgodnieniu z urzędem konserwatorskim i za zgodą Urzędu Gminy Gorzków wydobyto z chodnika jedną z płyt, która według pozyskanej relacji, miała być macewą. Przypuszczenia potwierdziły się.
– Po oczyszczeniu macewy z ziemi i umyciu wodą okazało się, że płyta zachowana jest w ogólnie dobrym stanie – czytamy na stronie wojewódzkiego konserwatora zabytków w Lublinie. Bardzo dobrze zachowała się inskrypcja, upamiętniająca zmarłego. Pomimo częściowo zniszczonego zwieńczenia nagrobka, czytelny był płaskorzeźbiony motyw dekoracyjny – otwarta szafa z książkami – symbolizująca: rabina, osobę uczoną w Torze i Talmudzie, autora rozpraw religijnych lub sofera, czyli osobę przepisującą święte księgi.
Na półkolumnach flankujących wnękę inskrypcyjną dotrwała do naszych czasów czerwona monochromia. Podczas prowadzenia prac wydobywczych, do członków Stowarzyszenia Historyczno-Etnograficznego Miłośników Ziemi Lubelskiej „Wschód” z Gorzkowa, podeszła mieszkanka pobliskiego domostwa, która oświadczyła, że na jej posesji znajduje się podobny kamień z napisami. Po sprawdzeniu okazało się, że był to fragment macewy z piaskowca. Ma kształ koła z centralnie wywierconym otworem. Tak dostosowana macewa służyła do ostrzenia narzędzi.
Niecodziennego odkrycia dokonali członkowie Stowarzyszenia Historyczno-Etnograficznego Miłośników Ziemi Lubelskiej „Wschód” z Gorzkowa, którzy za pozwoleniem Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków prowadzą społecznie poszukiwania ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych.
– Z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że odnalezione macewy pochodzą ze sprofanowanego i zniszczonego przez Niemców w okresie II wojny światowej cmentarza żydowskiego w Gorzkowie (obecnie miejscowość Chorupnik). Miejsce odnalezienia macew odległe jest od cmentarza o niespełna 800 metrów. Odnalezienie macew ma charakter precedensowy. Nigdy wcześniej nie było podobnego odkrycia w Gorzkowie i sąsiednich miejscowościach. Nadal nie wiemy, gdzie znajdują się pozostałe macewy z gorzkowskiego kirkutu, założonego po 1834 r. – dowiadujemy się od wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Odnalezione macewy zostały tymczasowo zabezpieczone na terenie jednej z posesji w Gorzkowie do czasu podjęcie decyzji o ich dalszym losie w uzgodnieniu z Naczelnym Rabinem Polski i Fundacją Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego. (kg)
