Rządzą gminami już kolejną kadencję i jak pokazały ostatnie wybory samorządowe są dobrze oceniane przez mieszkańców. Mowa o Joannie Jabłońskiej, wójt gminy Leśniowice i Edycie Niezgodzie, wójt gminy Żmudź. Szanse na dobre zmianę w rządach kobiet upatrują także mieszkańcy gmin Białopole i Sawin, gdzie po raz pierwszy w historii na wójta wybrano właśnie panie.
Jest Niezgoda, jest zgoda
W gminie Żmudź kobiety prawie całkiem przejęły inicjatywę i tak jest od latr. Stoją na czele wszystkich jednostek organizacyjnych. Do tego panie zrzeszają się w spółdzielnie, stowarzyszenia i odnoszą sukcesy. Jedna z cyklicznych imprez w gminie Żmudź to od lat „Jarmark Aktywności Kobiet”. Nazwa wydarzenia jest nieprzypadkowa, bo panie w gminie Żmudź rzeczywiście należą do wyjątkowo aktywnych, a w powiecie chełmskim trudno o bardziej sfeminizowany samorząd. Wójtem od 2010 r. jest tu Edyta Niezgoda, która w kwietniowych wyborach już w pierwszej turze pokonała trzech panów-konkurentów w wyścigu o fotel gospodarza gminy. Za finanse Żmudzi od lat odpowiada skarbnik Marta Mikołajczyk. To kobiety stoją na czele wszystkich jednostek organizacyjnych gminy: Monika Łopuszańska – Urzędu Stanu Cywilnego; Jolanta Bureć – Ośrodka Pomocy Społecznej; Lidia Koguciuk – Gminnego Centrum Kultury. Dyrektorką Szkoły Podstawowej jest Halina Steczuk. Kierownikiem Środowiskowego Domu Samopomocy „Wrzos” jest Ewa Wrońska, która jednocześnie pełni funkcję prezesa Stowarzyszenia Przyjaciół Gminy Żmudź. W Radzie Gminy Żmudź zasiada aż 9 pań. W gminie jest 17 sołectw i na czele większości też stoją kobiety – jest 9 sołtysek. Najdłużej urzędującym sołtysem jest Maria Domańczuk (wcześniej także radna gminy Żmudź), która tę funkcję pełni od 1991 roku. Kobiety wiodą także prym w dziedzinie społecznej i kulturalnej. Prezesem prężnie działającej Spółdzielni Socjalnej „Dębowy Las” od lat jest Katarzyna Janiak-Olszacka. Same kobiety zasiadają w zarządzie Stowarzyszenia na Rzecz Osób Niepełnosprawnych, podobnie jak w zarządzie Stowarzyszenia Przyjaciół Gminy Żmudź. Stowarzyszenie Gospodyń Wiejskich „Dziarskie Wólczanki”, którego prezesem jest Elżbieta Wagner, radna gminy Żmudź, w zarządzie też ma same kobiety. Na czele żmudzkiego oddziału Banku Spółdzielczego w Leśniowicach stoi Liliana Angeluk, a kierownikiem żmudzkiej gorzelni jest Justyna Szwarc. Tworzony przez panie zespół ludowy „Jarzębinki” od lat propaguje folklor w gminie Żmudź, podobnie jak kobiety zrzeszone w kołach gospodyń wiejskich. Wójt Niezgoda nie kryje zadowolenia, że kobiety z gminy Żmudź tak dobrze sprawdzają się w roli działaczek.
– Panie potrafią się zaktywizować, wziąć sprawy w swoje ręce, mają bardzo gospodarskie podejście do wielu spraw i nie brakuje im profesjonalizmu – mówi wójt Niezgoda. – Do współpracy potrzebujemy jednak mężczyzn.
I tak – kobiety w gminie Żmudź zostawiły niewielkie, ale ważne pole do popisu mężczyznom. Łukasz Burak to od lat zastępca wójt Niezgody, jej prawa ręka. Z kolei Krzysztof Gawrjołek jest przewodniczącym Rady Gminy Żmudź.
Niekwestionowana zwyciężczyni
Joanna Jabłońska wójtem gminy Leśniowice jest od 2018 roku (w tegorocznych wyborach samorządowych też pokonała mężczyznę-konkurenta i to znaczną przewagą głosów; poparło ją ponad 80 proc. wyborców, co było najlepszym wynikiem w całym powiecie), ale jej staż pracy w samorządzie jest dłuższy, bo 28-letni. Już kilka lat temu w wywiadzie z naszą dziennikarką mówiła, że kobieta musi dać z siebie dwieście procent, aby zasłużyć na uznanie. Wójt Jabłońska współpracuje na co dzień z wieloma paniami, które piastują w urzędzie i podległych mu jednostkach ważne funkcje. Jej zastępcą jest Marta Sulej-Dobosz, a za finanse gminy od lat odpowiada Lucyna Sak. Na czele Samorządowego Ośrodka Kultury w Leśniowicach stoi Magdalena Głowacka, kierownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej jest Wioletta Pilipczuk, dyrektorem Szkoły Podstawowej w Leśniowicach – Ewa Nafalska-Zalewa, a kierownikiem Dziennego Domu Senior+ Słowikowo w Teresinie – Jolanta Flis. Założycielkami i pracownikami Spółdzielni Socjalnej „Słowianka” też są kobiety, a na ich czele stoi Ewa Szornal. Nie koniec na tym. Przewodniczącą Koła nr 7 w Leśniowicach Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów jest Barbara Jamróz, wieloletnia radna gminy Leśniowice. Do tego w gminie działa 9 kół gospodyń wiejskich, w których działają prawie same panie. Na czele ośmiu KGW stoją kobiety, a wyjątkiem jest koło „Leśniczanki”, którym kieruje mężczyzna. Dumą gminy Leśniowice są tworzone przez kobiety, utytułowane zespoły śpiewacze: „Kumowianki” i „Rakołupianki”, którymi kierują odpowiednio Agnieszka Rykała i Bożena Czerniej. Z kolei Ewelina Śliwińska-Prokop jest prezesem zarządu Banku Spółdzielczego w Leśniowicach. Wójt Jabłońska bardzo ceni i chwali sobie współpracę z kobietami.
Kobiety w naszej gminie są bardzo aktywne, silne, odważne, pracowite i przedsiębiorcze – mówi wójt Jabłońska. – Cechuje ich duża chęć do działania i to na wielu płaszczyznach. Potrafią skupić się nie na jednej, a na wielu kwestiach – tak, jak w domu – kobieta ma jeszcze dodatkowe obowiązki: gotowanie, prasowanie, sprzątanie i ten najważniejszy: bycie mamą i żoną. Kobiety łagodzą obyczaje. Są empatyczne, wyrozumiałe, a gdy mamy rozwiązać jakiś problem, staramy się zrobić to polubownie.
Wójt-kobieta po raz pierwszy
Na kobietę postawili także mieszkańcy gminy Białopole. Aneta Radomska, która w wyborach pokonała troje konkurentów, jest pierwszą w historii gminy kobietą na tym stanowisku. Zastąpiła Henryka Maruszewskiego, który urzędował przez prawie trzy dekady.
Pani wójt w rozmowie z nami przyznaje, że w jej ocenie przy zarządzaniu gminą, płeć raczej nie odgrywa żadnej roli, choć zgadza się ze stwierdzeniem, że kobiety są dobrymi organizatorkami i potrafią być wielozadaniowe. Ich częstym atutem – jak zauważa A. Radomska – jest również empatia, która pozwala dobrze rozumieć problemy mieszkańców.
– Myślę, że potrafimy skupić się na wielu rzeczach na raz, a dzięki empatii łatwiej nam dostrzec i zrozumieć problemy społeczne. Choć oczywiście panowie również potrafią tę empatię okazać, więc to chyba raczej kwestia osobowości, nie płci – uważa pani wójt.
W radzie gminy Białopole prym wiodą z kolei panowie. Na 15 radnych tylko 2 mandaty objęły panie jednak, jak zauważa wójt, z tym męskim gronem współpracuje się jej dobrze. Pozostałe najważniejsze funkcje w gminie Białopole również pełnią panie (tak też było w poprzedniej kadencji). Wicewójtem jest Marzena Kołodyńska, a skarbnikiem już od wielu lat Anna Prucnal. Niewykluczone, że niedługo skład kierownictwa urzędu poszerzy się o kolejną panią, bo gmina niedawno ogłosiła konkurs na stanowisko sekretarza. Zainteresowani mają czas na składanie aplikacji do 29 lipca.
– Nie miałabym nic przeciwko, gdyby zgłosiła się jakaś pani, która miałaby odpowiednie kwalifikację, ale jeśli będzie to mężczyzna, to również bardzo dobrze. Męskie oko, zwłaszcza w sprawach dotyczących inwestycji, bardzo się przydaje – zauważa pani wójt.
Do wiosennych wyborów samorządowych, podobnie jak w Białopolu, wójta-kobiety nie miała jeszcze nigdy także gmina Sawin. W tym roku mieszkańcy wybrali na wójta Agnieszkę Dąbrowską, która zarówno w pierwszej i drugiej turze wyborów zdobyła największą liczbę głosów, pokonując dotychczasowego włodarza gminy Dariusza Ćwira.
– Przewaga głosów nad moim poprzednikiem, którzy rządził gminą przez dwie kadencje, nie była duża, ale myślę, że mieszkańcy po prostu oczekiwali zmiany i dali temu wyraz, a to że jestem kobietą miało drugorzędne znaczenie. Bardziej liczyło się chyba to, że dałam się im poznać już wcześniej z wieloletniej pracy społecznej. Uważam, że my kobiety świetnie sprawdzamy się na kierowniczych stanowiskach i to nie tylko w samorządzie, ale i tej „wielkiej” polityce. Na pewno jesteśmy wielozadaniowe i zdeterminowane – mówi Agnieszka Dąbrowska, wójt gminy Sawin.
Jedną z pierwszych decyzji nowej pani wójt było powołanie swojej zastępczyni. Tę rolę powierzyła również kobiecie – Ewie Zalewskiej, która już kiedyś pracowała w urzędzie gminy Sawin.
– Mój poprzednik zostawił wiele rozpoczętych zadań i potrzebowałam sprawdzonych „rąk” do pomocy, aby każdym z nich właściwie się zająć, a Pani Ewa Zalewska już wcześniej dała mi się poznać, jako kompetentna i odpowiedzialna osoba – zaznacza pani wójt.
Ogłoszony jakiś czas temu konkurs na sekretarza wygrała Anna Łubkowska, która wcześniej w urzędzie sprawowała funkcję kierownika referatu podatkowego. Skarbnikiem również jest kobieta – Elżbieta Kamela. I choć w Urzędzie Gminy Sawin większością referatów też kierują panie, wójt Dąbrowska zaznacza jednak, że z panami również współpracuje się bardzo dobrze.
– Panowie są często bardzo konkretni. Mamy dwóch panów kierowników w USC i referacie budownictwa i cenię sobie współprace z nimi – mówi pani wójt. (mo, kw)
