3 maja, równo w setną rocznicę śmierci Protazego Wnorowskiego, kierownika SP w Małochwieju Dużym, w Kościele pw. Św. Franciszka w Krasnymstawie odprawiona zostanie msza w jego intencji, a po niej na Cmentarzu Parafialnym nastąpi odsłonięcie poświęconej mu pamiątkowej płyty.
W ubiegłym roku w gminie Krasnystaw powstał komitet społeczny, który miał za zadanie uczcić pamięć Protazego Wnorowskiego (1875-1924), kierownika SP w Małochwieju Dużym w latach 1901-1924. Wnorowski pochodził z powiatu kalwaryjskiego na Suwalszczyźnie (dziś to teren Litwy). Do Małochwieja został zesłany przez władze carskie za działalność niepodległościową.
– Protazy Wnorowski był też kierownikiem pierwszego zespołu muzyczno-tanecznego, działającego na terenie Małochwieja – wspomina Andrzej Jasionowski, dyrektor SP im. Juliusza Słowackiego w Małochwieju Dużym. – Wnorowski prowadził pięciomiesięczne dokształcające kursy wieczorowe dla dorosłych. Zachęcał młodzież do nauki w szkołach rolniczych, w wyniku czego na wsi sukcesywnie zaczęło przybywać gospodarzy wykształconych w tym właśnie kierunku. W lokalnym środowisku był autorytetem i wzorem do naśladowania dlatego też nie na darmo wśród mieszkańców nazywany był „Królem chłopów”. Społeczeństwo Małochwieja zbiera po dziś żniwo jego działalności oświatowej, które zasiał przed wielu laty – dodaje.
Z frontu I wojny światowej Protazy Wnorowski powrócił osłabiony chorobą płuc, która postępowała z roku na rok. W związku ze złym samopoczuciem, w roku 1924 planował wziąć urlop na poratowanie zdrowia. Po urlopie, który uzyskał 1 maja, zaplanował rehabilitację w szpitalu, a następnie wyjazd na odpoczynek do Zakopanego. Niestety 3 maja 1924 r. o godz. 16.00 niespodziewana śmierć przerwała jego plany. Zmarł w wieku 49 lat. Został pochowany z honorami na Cmentarzu Parafialnym w Krasnymstawie, ale dziś po jego grobie nie ma nawet śladu.
Powstały w 2023 r. komitet, mający na celu upamiętnienie P. Wnorowskiego, na szczęście dopiął swego. W ubiegłym tygodniu dyrektor Jasionowski ogłosił, że na 3 maja zaplanowano uroczystości poświęcone tej świetlanej postaci. Tego dnia o godz. 15.00 w kościele pw. Św. Franciszka w Krasnymstawie odprawiona zostanie msza św. w jego intencji, a po niej na Cmentarzu Parafialnym w Krasnymstawie nastąpi odsłonięcie i poświęcenie pamiątkowej płyty. Zbiórka społeczna na jej wybudowanie trwała od 23 czerwca 2023 r. do 30 listopada 2023 r. Zebrano 8743 zł.
– Protazy Wnorowski nie miał tutaj rodziny, co z pewnością miało wpływ na to, że jego grób po wielu latach zniknął – zauważa Jasionowski. Dyrektor SP w Małochwieju Dużym, jednocześnie przewodniczący Komitetu Społecznego, czyni ciągłe starania, w tym na terytorium Litwy, by nawiązać kontakt z rodziną legendarnego kierownika szkoły. (kg)
