Niedawno wydano polsko-ukraińską książkę podsumowującą badania archeologiczne na Górze Chełmskiej. Publikacja tak się spodobała Ukraińcom, że chcą ją wydać u siebie. Opisane zabytki można podziwiać na wystawie w Muzeum Ziemi Chełmskiej.
Badania archeologiczne na Górze Chełmskiej finansowane są z Narodowego Centrum Nauki. Wykonawcą trwających od kilku lat z rzędu w miesiącach wakacyjnych prac jest Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk. Badaniom przewodniczy prof. Andrzej Buko z PAN, a uczestniczą w nich również ukraińscy naukowcy. Efekty kolejnych lat badań zarówno na Wysokiej Górce, skrywającej relikty XIII-wiecznej fundacji książęcej Daniela Romanowicza, jak i w Bazylice NNMP, pod posadzką której znajdują się mury XIII-wiecznej świątyni zbudowanej przez księcia Daniela Romanowicza, przeszły oczekiwania naukowców. Wyniki badań z lat 2013-2014 opisano w wydanej niedawno książce pt. „Od cerkwi króla Daniela Romanowicza do Bazyliki pw. Narodzenia NMP w Chełmie”. Publikacja, a także wystawa obrazująca znaleziska i prezentująca fotografie z przebiegu prac archeologicznych na Górce, to część realizowanego przez Muzeum Ziemi Chełmskiej projektu. Placówka dostała na to 115 tys. zł dotacji z ministerstwa kultury i dziedzictwa narodowego. Część pieniędzy – 40 tys. zł przeznaczono na konserwację 113 z 2910 zabytków wykopanych przez archeologów w latach 2013-2014 na Górze Chełmskiej. Konserwacji poddano znaleziska z metalu, drewna, tkaniny tj. stuły, nakrycia głów, czechmany, fragmenty ornatu. Zabytki przeszły też kosztowne badania radiowęglowe i termoluminescencyjne. Efekty tych zabiegów można podziwiać na ekspozycji prezentującej ponad 300 zabytków archeologicznych z Górki. Otwarciu wystawy towarzyszyła poświęcona temu tematowi promocja książki, zorganizowana w chełmskim muzeum, ale też na Politechnice Lwowskiej. W uroczystości na Ukrainie uczestniczył m.in. A. Buko, Stanisław Gołub, chełmski archeolog oraz Natalia Jędruszczak z chełmskiego muzeum.
– Uroczystość odbyła się w przepięknej, wypełnionej po brzegi sali Politechniki Lwowskiej – mówi S. Gołub. – Temat wzbudza na Ukrainie ogromne zainteresowanie. To jedna z nielicznych tego typu publikacji o tematyce sakralnej XIII wieku, w dodatku napisana wspólnie przez polskich i ukraińskich naukowców z różnych dyscyplin. Streszczenia artykułów napisano również w języku angielskim i ukraińskim, ale Ukraińcy chcieliby, aby cała książka została wydana w języku ukraińskim. W tym roku kolejny etap polsko-ukraińskich badań naukowych na Górce.
Natalia Jędruszczak z chełmskiego muzeum potwierdza, że ukraińscy naukowcy są gotowi sfinansować wydanie w języku ukraińskim publikacji o rezydencji Daniela Romanowicza.
– Na razie pozostaje to w sferze planów, ale rzeczywiście współpraca pomiędzy naszymi oraz ukraińskimi naukowcami w tej sprawie jest owocna i dlatego Ukraińcy chcą również pochwalić się tymi osiągnięciami – mówi N. Jędruszczak.
Wystawę pod nazwą „Od cerkwi króla Daniela Romanowicza do Bazyliki pw. Narodzenia NMP w Chełmie” można zwiedzać bezpłatnie w Muzeum Ziemi Chełmskiej przy ul. Lubelskiej do 7 maja br. Oprócz kilkusetletnich eksponatów można podziwiać wnętrza krypt chełmskiej bazyliki zobrazowanych na olbrzymich fotografiach. (mo)
