W jakich okolicznościach strona może wystąpić o wznowienie postępowania i jaki termin przewidziany jest na złożenie takiego wniosku?
Kiedy można wznowić postępowanie?
Zgodnie z przesłankami kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie, która zakończona została wydaniem ostatecznej decyzji można wznowić postępowanie jeśli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe lub w przypadku, gdy decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Co więcej, postępowanie może zostać wznowione również jeszcze przed faktem stwierdzenia sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa poprzez odpowiednie orzeczenie sądu (lub też innego organu) jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne, w celu uniknięcia powstania niebezpieczeństwa zagrażającego życiu albo zdrowiu ludzkiemu lub też może prowadzić do powstania poważnej szkody dla interesu społecznego.
Postępowanie może zostać wznowione także w przypadku, gdy proces postępowania przed sądem lub innym organem nie może zostać wszczęty na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Podobnie jest w sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza ponadto możliwość wystąpienia z żądaniem wznowienia postepowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W omawianym przypadku skargę o wznowienie, co do zasady, należy wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Terminy
Zgodnie z art.148 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który w danej sprawie wydał decyzję w pierwszej instancji. Na złożenie takiego podania przysługuje stronie termin jednego miesiąca – liczy się go od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Okazuje się jednak, że brzmienie przywołanego artykułu jest bardzo często źle interpretowane przez wnioskodawców. Termin biegnie bowiem od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie od dnia, w którym decyzja trafiła do jej rąk. W praktyce, zgodnie z wieloma orzecznictwami sądowymi (przykładowo: wyrok NSA, sygnatura: I OSK 1941/12 lub WSA, sygnatura: II SA/Łd 814/14), jeśli strona powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, rozpoczyna się bieg miesięcznego terminu przewidzianego na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Nie chodzi tu zatem o ustalenie dnia stricte doręczenia decyzji, ale o rozeznanie, kiedy strona dowiedziała się o samej decyzji i treściach jakie ona zawiera – wyjaśnia Bartosz Antos.
